WSL Kurulum

WSL Dashboard'u kullanmadan önce Windows sisteminizde WSL 2 ortamının doğru şekilde etkinleştirilmiş ve yapılandırılmış olması gerekir. Bu belge üç ana bölüme ayrılmıştır:

1. WSL'yi Etkinleştirme ve Yapılandırma: WSL 2'nin temel kurulumunu ve yapılandırmasını tamamlama.
2. Komutun Çalışabilmesi Kurulumun Başarılı Olduğu Anlamına Gelmez: wsl komutunun çalıştırılabilir olmasının Linux'un başarıyla kurulabileceği anlamına gelmediğini açıklar.
3. Kurulum Hatası Sorun Giderme: Yapılandırma tamamlandıktan sonra kurulum başarısız olursa kontrol ve onarım yöntemleri.

1. WSL'yi Etkinleştirme ve Yapılandırma

Bu bölüm gerekli temel ayarları tamamlamanızda size rehberlik edecektir. Bölümü tamamladıktan sonra komut çalışabilirliği ile başarılı kurulum arasındaki fark için 2. bölümü okuyun; kurulum hâlâ sorunluysa 3. bölüme bakın.

1.1 Sistem Gereksinimlerini Kontrol Etme

WSL 2, Windows sürümü için minimum gereksinimler belirler. Sürümünüzü kontrol etmek için Win + R tuşlarına basıp winver yazın:

• Windows 10: Sürüm 1903 veya üzeri ve Build numarası 18362 veya üzeri olmalıdır.
• Windows 11: Tüm sürümler desteklenir.

IMPORTANT

Sürümünüz çok eskiyse önce "Windows Update" ile sisteminizi güncelleyin.

1.2 Donanım Sanallaştırmayı Etkinleştirme

WSL 2 sanallaştırma teknolojisi üzerinde çalışır, bu nedenle anakart BIOS/UEFI ayarlarında sanallaştırma teknolojisinin (Virtualization Technology) etkinleştirilmesi gerekir.

• Kontrol yöntemi: "Görev Yöneticisi" -> "Performans" sekmesi -> "CPU" açın.
• Durumu görüntüleme: Sağ alttaki "Sanallaştırma" durumunun "Etkin" olduğunu doğrulayın.
• Etkinleştirme yöntemi: Etkin değilse bilgisayarı yeniden başlatıp BIOS/UEFI ayarlarına girin, Intel VT-x veya AMD-V gibi bir seçenek bulun ve Enabled yapın.

1.3 İlgili Windows Özelliklerini Etkinleştirme

"Linux için Windows Alt Sistemi" ve "Sanal Makine Platformu" özelliklerini etkinleştirmeniz gerekir.

Yöntem A: Grafik arayüz üzerinden (önerilen)

1. Win + S tuşlarına basın, "Windows özelliklerini aç veya kapat" seçeneğini arayıp açın.
2. Şu iki seçeneği işaretleyin:
   • Linux için Windows Alt Sistemi (Windows Subsystem for Linux)
   • Sanal Makine Platformu (Virtual Machine Platform)
3. "Tamam"a tıklayın ve istendiğinde bilgisayarı yeniden başlatın.

Yöntem B: Komut satırı üzerinden (yönetici hakları)

PowerShell'i yönetici olarak çalıştırın ve aşağıdaki komutları uygulayın:

# WSL'yi etkinleştirme
dism.exe /online /enable-feature /featurename:Microsoft-Windows-Subsystem-Linux /all /norestart

# Sanal makine platformunu etkinleştirme
dism.exe /online /enable-feature /featurename:VirtualMachinePlatform /all /norestart

İşlem tamamlandıktan sonra bilgisayarı manuel olarak yeniden başlatın.

1.4 WSL Çekirdeğini Kurma/Güncelleme

Modern Windows sürümleri WSL güncellemelerini Microsoft Store'dan alabilir.

• İndirme adresi: Microsoft Store – Windows Subsystem for Linux
• Manuel indirme: Mağaza kullanılamıyorsa, çevrimdışı kurulum için en son .msixbundle veya .msi kurulum paketini WSL GitHub Releases sayfasından indirebilirsiniz.

1.5 WSL 2'yi Varsayılan Sürüm Olarak Ayarlama

Yeni kurulan dağıtımların varsayılan olarak WSL 2 kullanmasını sağlamak için terminalde şu komutu çalıştırın:

wsl --set-default-version 2

1.6 Sık Sorulan Sorular

• 0x80370102 hatası: Genellikle BIOS'ta sanallaştırmanın açılmamış olması veya Hyper-V çakışması nedeniyledir.
• WSL 1 ve WSL 2 arasında geçiş: Mevcut WSL 1 örneğini wsl --set-version <dağıtım_adı> 2 komutuyla WSL 2'ye yükseltebilirsiniz.

2. Komutun Çalışabilmesi Kurulumun Başarılı Olduğu Anlamına Gelmez

wsl --version, wsl -l -v gibi komutların sorunsuz çalışabilmesi, Linux kurulumu için gereken koşulların sağlandığı anlamına gelmez. Bunlar farklı aşamalardır ve eşitlenemez.

Komutun çalışabilmesi yalnızca şunu gösterir:

• ✅ Windows'ta WSL bileşenleri etkinleştirilmiş/kurulmuş
• ✅ wsl.exe komut satırı aracı kullanılabilir
• ✅ Sistem WSL ile ilgili komutları tanıyor

Ancak bir Linux dağıtımının başarıyla kurulması için ek koşullar gerekir. Takılıp kalınan yaygın noktalar:

1. Sanallaştırma kapatılmış: BIOS/UEFI'de VT-x / AMD-V etkin değil; WSL 2 başlatılamıyor veya dağıtım kurulurken sanallaştırma hatası bildiriliyor (kontrol yöntemi: 1.2 Donanım sanallaştırmayı etkinleştirme).
2. Windows sürümü/Build numarası çok düşük: WSL 2, çekirdek ve sürüm gereksinimleri koyar; Home sürümleri ve çok eski kurumsal görüntüler eksik işlevlere sahip olabilir (kontrol yöntemi: 1.1 Sistem gereksinimlerini kontrol etme).
3. Linux dağıtımı henüz gerçekten kurulmamış: wsl -l -v yalnızca kurulu dağıtımları listeler; hiçbir şey kurulu değilse liste boştur, bu Ubuntu'nun doğrudan çalıştırılabileceği anlamına gelmez.
4. Ağ / Microsoft Store sorunları: wsl --install -d <dağıtım> komutu mağazadan veya ağdan görüntü indirmeyi gerektirir; kurumsal ağ, proxy ve güvenlik duvarı engelleyebilir.
5. Yetersiz izinler: Dağıtım kurmak veya WSL ayarlarını değiştirmek yönetici hakları gerektirir.

TIP

Basitçe: WSL komutları çalışıyor ≠ Linux hazır, yalnızca "giriş biletini" almışsınızdır, sistem henüz gerçekten kurulmamıştır.

3. Kurulum Hatası Sorun Giderme

1. bölüme göre yapılandırmayı tamamladıktan (veya tamamladığınızı düşündükten) sonra wsl --install hâlâ başarısız oluyorsa, aşağıdaki sırayla kontrol edin.

3.1 Önce "Tek Tık Kontrolü"

PowerShell'i yönetici olarak çalıştırın ve sırayla çalıştırın:

wsl --install --no-distribution
wsl --set-default-version 2

• ✅ İki komut da sorunsuz çalışırsa WSL isteğe bağlı bileşenleri etkinleşmiştir ve sanallaştırma koşulları büyük ölçüde sağlanmıştır.
• ❌ Başarısız olursa neyin eksik olduğunu doğrudan bildirir (sanal makine platformu, Hyper-V, BIOS sanallaştırması vb.).

Ardından systeminfo çalıştırın ve çıktıda Virtualization Enabled In Firmware: Yes ifadesinin göründüğünü doğrulayın. Yukarıdakilerin hepsi hatasızsa, dağıtım kurmak için wsl --install komutunu çalıştırmaktan güvenle devam edebilirsiniz.

NOTE

Hiçbir komut wsl --install komutunun %100 başarılı olacağını garanti edemez, ancak yukarıdaki kontroller kurulum koşullarının sağlanıp sağlanmadığını doğrulayabilir.

3.2 Manuel Kontrol Listesi

"Tek tık kontrolü" sorunu bulamıyorsa, madde madde kontrol edin:

1. BIOS/üretici yazılımı sanallaştırmasının açık olup olmadığını kontrol etme: Yönetici PowerShell'de systeminfo çalıştırın; çıktıda Virtualization Enabled In Firmware: Yes görülmelidir.
2. Windows özelliklerinin açık olup olmadığını kontrol etme:

   Get-WindowsOptionalFeature -Online -FeatureName Microsoft-Windows-Subsystem-Linux
   Get-WindowsOptionalFeature -Online -FeatureName VirtualMachinePlatform

   Her iki komutun durumu da Enabled olmalıdır.
3. WSL'nin kullanılabilir olup olmadığını kontrol etme: wsl --version normal çıktı vermelidir; komut bulunamadı uyarısı veriyorsa WSL bileşenleri kurulmamıştır, 1. bölüme geri dönün.
4. WSL 2 kullanılabilirliğini kontrol etme (çekirdek & sanal makine platformu): wsl --set-default-version 2 başarıyla dönmelidir. Yaygın hata nedenleri: sanal makine platformu etkinleştirilmemiş veya BIOS'ta VT-x / AMD-V açılmamış.

3.3 Yaygın Hata Nedenleri Hızlı Başvuru

Durum	Açıklama	Çözüm Yöntemi
BIOS'ta sanallaştırma açılmamış	Kesin başarısızlık	Yeniden başlatıp BIOS'a girerek VT-x / AMD-V açın (bkz. 1.2)
Windows 10, 19041'den düşük	wsl --install desteklemez	Sistemi güncelleyin (bkz. 1.1)
Kurumsal ortamda Hyper-V / sanallaştırma devre dışı	Olası başarısızlık	Sistem yöneticinizle iletişime geçin
Eski Home sürümü sistem	Manuel kurulum gerekir	1.4 bölümüne göre WSL çekirdeğini manuel kurun

3.4 0xc03a0014 Hatası: Sanal Disk Destek Sağlayıcısı Bulunamadı

Hata mesajı Cannot find a virtual disk support provider for the specified file şeklindedir. Bu, Linux dağıtımının sorunu değildir; Windows'un VHD/VHDX sanal disk yığını düzgün çalışmıyor demektir; WSL 2 dağıtımı kaydederken veya ext4.vhdx oluştururken/bağlarken başarısız olur.

Önce minimal doğrulama yapın: PowerShell'i yönetici olarak çalıştırın ve New-VHD ile test edin (ör. New-VHD -Path C:\test.vhdx -SizeBytes 1GB). Bu komut da aynı hatayı bildiriyorsa sorun %100 Windows tarafındadır, dağıtımla ilgisi yoktur.

Aşağıdaki sırayla sorun giderme ve onarım:

1. Virtual Disk hizmeti çalışmıyor: services.msc dosyasını açın, Virtual Disk hizmetini bulun, başlangıç türünü "Otomatik" yapın ve başlatın.

2. WSL / sanal makine platformu özellikleri etkinleştirilmemiş (veya etkisiz): 1.3 İlgili Windows özelliklerini etkinleştirme bölümündeki komutları yeniden çalıştırın, ardından mutlaka yeniden başlatın. Windows Home sürümünde tam Hyper-V yoktur, ancak WSL 2 yalnızca sanal makine platformunu gerektirir, Hyper-V yönetim arayüzünü değil.

3. Sanal disk sürücüsü/aygıtı eksik: Aygıt Yöneticisi'ni açın, "Sistem aygıtları / Depolama denetleyicileri" altında şunların olup olmadığını kontrol edin:

   • Microsoft Virtual Disk Provider
   • Microsoft Virtual Drive Enumerator
   • Microsoft VHD Loopback Controller

   Eksiklerse hdwwiz.exe ile manuel ekleyebilirsiniz (Depolama denetleyicileri → Microsoft → Microsoft VHD döngü denetleyicisi) ve FsDepends hizmetinin devre dışı olmadığını doğrulayın.

4. İçe aktarılan görüntü WSL gereksinimlerine uymuyor: wsl --import --vhd kullanırken VHDX ext4 dosya sistemi olmalıdır; LUKS şifreli disk, normal raw.img, Live ISO veya NTFS/FAT biçimli boş disk olamaz. .img / .qcow2 / .iso dosyaları doğrudan wsl --import --vhd ile kullanılamaz.

5. Yol/izin/dosya sistemi sorunları: Hedef dizin NTFS disk üzerinde olmalıdır (FAT32/exFAT olmaz); yolda Türkçe karakter, boşluk ve özel sembollerden kaçının; ağ sürücüsünden, OneDrive'dan veya sıkıştırılmış klasörden içe aktarmayın; mutlaka gerçek yönetici PowerShell'i kullanın (normal terminal değil).

6. Sistem bileşenleri hasarlı: Sistem bileşenlerini onarmak için sırayla DISM ve SFC çalıştırın, ardından yeniden deneyin:

   DISM.exe /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
   sfc /scannow

TIP

Üçüncü taraf sanal makineler (VirtualBox, VMware) veya güvenlik yazılımlarının sandbox/güçlendirme özellikleri (ör. 360, Huorong) sanal disk işlemlerine müdahale edebilir; sorun giderirken bunları geçici olarak kapatıp tekrar deneyin.